Издвојуваме впечатливи парафрази:

“Моќта ги воспоставува “фактите”. Веста дека Православната црква на Елада одлучи да ја признае „Православната црква на Украина“ не ги изненади познавачите на односите во Православието. Кога односите помеѓу Москва и Цариград ќе се постават на рамниште на расната солидарност, за теоријата на крвта и телото, за Хелени и варвари, за судирот на моќ, повеќе мора да нѐ изненади тоа што некаква доза на обзирност, сепак, не е отстранета до сега. Но, она што полека наѕира не е само прекинот во општењето помеѓу хеленофонските и славофонскате помесни цркви, туку и трајната поделба во јазикот, поимите, толкувањата, што сè повеќе се гледа и тешко е да се каже дали и кога ќе се надмине.

Бидејќи Атина не призна дека под политичко влијание и (можеби) заради сопствените етноцентрични фобии од „руската напаст“, прифати да учествува во проект за дезинтеграција на рускиот идентитетски наратив, во рамките на кој Киев е неотуѓив дел од полицентричноста на „Големата, Малата и Белата Русија“. Таа не го соопшти ниту своето вазалство во однос на геостратегиските центри на моќ, а кое би можело да ѝ претставува каква-таква апологија, туку, во суштина, соопшти само еден основен, фундаментирачки факт, и толкувачки клуч со помош на кој може да ја разбереме стварноста, повикувајќи се на тоа дека „Вселенската патријаршија има право да одобрува автокефалија“, врз основа на што Атина и реши да ја признае „автокефалноста на Православната црква на Самостојна Република Украина “. Се разбира, во Елада, како и во целиот православен свет, ќе се појават дисонантни гласови по ова прашање, кои ќе актуелизираат безброј (проблематични) прашања во врска со овој чин.

Православната црква никако да воспостави начин на живеење на единството, освен пасивните сфаќања на канонското и литургиското единство. Кога би кажале дека начинот на остварување на единството помеѓу сите помесни Цркви е соборноста, ние само ќе го разобличиме овој принцип, поради отсуството на тоа начело во реалноста на Православната црква: Ако сме Соборна Црква – каде нѝ се редовните собори на сите помесни цркви?

Една од одликите на пост-модернизмот е дека моќта нѝ диктира како да ги толкуваме фактите и поимите. Доброто и злото, вистината и лагата, (за пост-модернизмот) се само конструкции, релативни реалности како и било која друга. Така поимите можат целосно да бидат лишени од релевантноста. Деконструирани, тие потоа можат да бидат преработени во сопствената спротивност, така што: нечија вистина да постане и туѓата лага.

Во Томосот за автокефалија издаден на „ПЦУ“ се вели: „ Објавуваме дека Автокефалната црква во Украина, за своја глава го признава Најсветиот Апостолски и патријаршиски престол, исто како што и другите Патријарси и претстојатели го признаваат… Во случај да се појават поголеми прашања од црковна, догматска или канонска природа, Неговото Блаженство, Митрополитот на Киев е должен, во име на Светиот Синод на неговата црква, да се обрати до нашиот најсветол Патријаршиски и Вселенски Престол, барајќи негово авторитативно мислење, и веродостојно (непогрешиво) разбирање, додека пак правата на Вселенскиот престол над Егзархијата и свештената ставропигија остануваат неприкосновени“.

Овде веќе доаѓаме до еден проблем со конструкција на реалноста: иако на Вартоломеј Архондонис му е сосем јасно дека Престолот на којшто седи, другите „патријарси и претстојатели“ не го признаваат како нивна „Глава“, тој смета (што е конструкција на нова реалност, која, во суштина, е лажна) дека има моќ да ја идентификува лагата како вистина и целосно да го смени редоследот на вредностите. Таквата моќ не е пост-модерна. Таа лежи во основата на идејата за римскиот примат, во рамките на кој „наследникот на Петар“ ја извршува својата „служба“ дури и врз помесните Цркви и врз луѓето кои не го признаваат него, и не го сакаат тоа. Сепак, додека Првиот Рим мораше да ги легитимира своите аспирации со низа историски фалсификати (од кои најпознатиот е “дарувањето на Константин”), Вториот Рим, своите постмодернистички претензии, не ги заснова толку на документите, колку на толкувањата (според принципот на Ниче дека: не постојат факти, туку само толкувања).

На секој благоразумен човек со познавање од православната теологија, веднаш му паѓа во очи дека, додека (во Украина) се споменува автокефалија (како целосна црковна независност од надворешното влијание), она што всушност се „дарува“ на ПЦУ е помалку и од автономија. Целиот Томос, од аспект на формалната логика, би можел да се гледа како бесмислица. Но, оваа бесмислица не е случајна: таа е постмодерна.

Автокефалноста не е она што во суштина е, туку она што Цариград го нуди како автокефалност. Цариград, тука се погрижи за суштинска моќ – не (банална) моќ на фанариотските епископи да одлучуваат за распределувањето на парите помеѓу киевските архиерејски намесници, туку моќ да располага со толкувањето на фактите и институциите. Така ПЦУ ќе остане засекогаш херменевтички (толковен) клиент на „Мајката Црква“.

Моќта која Цариград ја бара за себе, во суштина е постмодернистички демонска, да биде Единствен Располагач со толкувањето и постоењето.

Специфичноста на постмодерната идеологија на Цариград е тоа што таа е способна да ни сугерира дека Силата на Толкувачот = Мајката Црква, и е таква што може да ја врати нашата колективна меморија за настаните од минатото. Фанар денес ни сугерира дека Украина отсекогаш била нејзина канонска територија и дека истиот човек – Патријархот Вартоломеј, самиот не ги потврдил анатемите кон Филарет Денисенко.

И тука доаѓаме до постмодерната инструментализација на „реалното“ и „имагинарното“. До уште еден парадокс. Имено, Фанар ја утврдува политичката реалност на Украина како причина за давање „автокефалија“ и ја утврдува легитимноста на тоа прашање како критериум за црковна организираност. Ако политичката реалност е единствен, па дури и одлучувачки критериум, тогаш проектот на украинската автокефалност е оправдан до тој степен, колку што е оправдан ставот дека Цариград е Истанбул, и е град во Република Турција. Зошто вака, „имагинарниот“ Цариград повлекува „црковно-мисионерски“ потези воден од „реалноста“ за независноста на Украина. Но, што се однесува до „Постојаноста“, таа се чува за себе, затоа што и покрај целото исмејување со историјата кога ги искривува фактите, Моќта не е подготвена неа да ја предаде на релативизмот со којшто гледа на сè околу себе. „Новиот Рим“ стои и трае дури и кога го нема. А Украина, како и сè друго, е тука само во епизодни историски улоги. Историјата е област каде што оние што бараат потврда во денешниот Цариград / Фанар / Нов Рим можат да добијат само епизодни улоги.

Цариградската Патријаршија во својата опиеност од постмодернистичката Моќ да воспоставува историја и поими, се укинува самата себеси. Затоа е важно да не ѝ се верува.

На која основа Цариград ја воспоставува својата моќ? Врз основа на сопственото доживување на себеси, засновано врз елинската расна солидарност и геостратешката корисност за еден актуелен проект. За да биде парадоксот поголем, оваа Црква постои, токму, врз основа на културата на сеќавање. Ние и понатаму признаваме дека тие вистински, неприсилени привилегии на Цариград потекнуваат од неговата привилегија како нов Рим – иако одамна не постои Империја или град на кој тој би им бил „Голема Црква Христова“. Цариград постои само во една колективна, но идентично значајна „имагинација“ на Православната црква, како место на засновање на нејзиниот соборски етос.

Ако е сè подложно на „контекстуализација“, на согледување на „вистинската слика на светот“, прва жртва на овој банален реализам би бил Цариград кој го нема. Па сепак, него го има. Цариград се наоѓа насекаде, освен, очигледно, во Фанар.”

Линк: